Η ΕΕΒ ζητά πρόληψη πριν από τον καταλογισμό και προστασία των εργαζομένων των οικονομικών υπηρεσιών
Η Ένωση Εργαζομένων Βενιζελείου καταθέτει μια ολοκληρωμένη θεσμική παρέμβαση για το ζήτημα του δημοσιονομικού ελέγχου στα δημόσια νοσοκομεία, με ιδιαίτερη έμφαση στις ευθύνες και την προστασία των εργαζομένων των οικονομικών υπηρεσιών.
Η παρέμβασή μας δεν αφορά την ανάγκη ελέγχου του δημόσιου χρήματος. Αυτή είναι αυτονόητη. Αφορά το πώς οργανώνεται ο έλεγχος, πού ασκείται, ποιος έχει την αρμοδιότητα και, κυρίως, πότε μια δημοσιονομική παρατυπία μπορεί να μετατραπεί σε προσωπική ευθύνη ενός εργαζομένου.
Το σημερινό σύστημα έχει μεταφέρει σημαντικό μέρος της προληπτικής δημοσιονομικής λειτουργίας στο εσωτερικό των ίδιων των δημόσιων φορέων, με αποτέλεσμα οι οικονομικές υπηρεσίες των νοσοκομείων να επωμίζονται κρίσιμες ελεγκτικές ευθύνες. Την ίδια στιγμή, όμως, οι υπηρεσίες αυτές καλούνται να λειτουργήσουν μέσα σε ένα περιβάλλον υποστελέχωσης, αυξημένου φόρτου, σύνθετων διαδικασιών, οργανωτικών αδυναμιών και συχνά ανεπαρκούς ή καθυστερημένης χρηματοδότησης.
Η ΕΕΒ θέτει μια θεμελιώδη αρχή:
Η ευθύνη πρέπει να ακολουθεί την αρμοδιότητα. Και η προσωπική ευθύνη πρέπει να προϋποθέτει αποδεδειγμένη προσωπική υπαιτιότητα.
Μια δημοσιονομική διόρθωση σε βάρος ενός νοσοκομείου δεν μπορεί να μετατρέπεται αυτομάτως σε προσωπικό καταλογισμό σε βάρος ενός εργαζομένου. Η κάθε υπόθεση πρέπει να εξετάζεται εξατομικευμένα: ποιος αποφάσισε, ποιος είχε την αρμοδιότητα, σε ποιο στάδιο δημιουργήθηκε η παρατυπία, ποια ήταν η πραγματική δυνατότητα ελέγχου και αποτροπής και ποια ήταν η προσωπική υπαιτιότητα του κάθε εμπλεκόμενου.
Ιδιαίτερα κρίσιμο είναι το ζήτημα των συστημικών αδυναμιών. Ένα δημόσιο νοσοκομείο κάθε ημέρα πρέπει να εξασφαλίζει φάρμακα, υγειονομικό υλικό, τεχνική υποστήριξη, εργαστήρια, χειρουργεία, κλινικές και ΤΕΠ. Όταν υπάρχουν πραγματικές και επείγουσες ανάγκες, το θεσμικό πλαίσιο πρέπει να προβλέπει σαφείς και νόμιμες διαδικασίες, χωρίς να δημιουργεί την κατάσταση όπου ο εργαζόμενος καλείται να επιλέξει μεταξύ της λειτουργίας του νοσοκομείου και του προσωπικού δημοσιονομικού κινδύνου.
Γι’ αυτό η ΕΕΒ δεν ζητά «λιγότερο έλεγχο».
Ζητά ουσιαστικότερο, δικαιότερο και αποτελεσματικότερο έλεγχο.
Έλεγχο που θα προλαμβάνει τη δημοσιονομική ζημία πριν δημιουργηθεί και όχι ένα σύστημα που θα αναζητά εκ των υστέρων τον εργαζόμενο στον οποίο θα μετακυλιστεί η ευθύνη.
Στο πλαίσιο αυτό προτείνουμε, μεταξύ άλλων:
• τη θεσμοθέτηση ουσιαστικού, στοχευμένου προληπτικού δημοσιονομικού φίλτρου για κρίσιμες και υψηλού κινδύνου κατηγορίες δαπανών των δημόσιων νοσοκομείων,
• τη ρητή διάκριση μεταξύ δημοσιονομικής διόρθωσης και προσωπικού καταλογισμού,
• την εξατομικευμένη κρίση κάθε προσωπικής ευθύνης, με βάση την αρμοδιότητα, τη δυνατότητα ελέγχου και αποτροπής και την πραγματική υπαιτιότητα,
• την πλήρη διασφάλιση του δικαιώματος προηγούμενης ακρόασης των εργαζομένων πριν από οποιονδήποτε προσωπικό καταλογισμό,
• τη συνεκτίμηση των πραγματικών υπηρεσιακών συνθηκών, όπως η υποστελέχωση, ο φόρτος εργασίας, οι οργανωτικές αδυναμίες και η έλλειψη πιστώσεων,
• τη σαφή κατανομή ευθύνης σε ολόκληρη τη διοικητική αλυσίδα και όχι την αυτόματη μεταφορά της στον τελευταίο κρίκο της διαδικασίας,
• την ειδική προστασία των εργαζομένων που εγγράφως επισημαίνουν δημοσιονομικές αδυναμίες και ζητούν οδηγίες,
• την ενίσχυση των οικονομικών υπηρεσιών και των μηχανισμών εσωτερικού ελέγχου με μόνιμο και εξειδικευμένο προσωπικό,
• την εξασφάλιση εξειδικευμένης νομικής υποστήριξης,
• και έναν αποτελεσματικό μηχανισμό έγκαιρης ενίσχυσης ή ανακατανομής πιστώσεων για κρίσιμες υποχρεωτικές δαπάνες των δημόσιων νοσοκομείων.
Η παρέμβασή μας συνδέεται και με το προηγούμενο υπόμνημα της ΕΕΒ, της 2ας Απριλίου 2026, για την ανάγκη άμεσης νομοθετικής ρύθμισης και εκταμίευσης πιστώσεων για κρίσιμες υποχρεώσεις του Βενιζελείου. Η εμπειρία αυτή ανέδειξε στην πράξη ότι όταν το κράτος δεν εξασφαλίζει έγκαιρα τους αναγκαίους πόρους, το πρόβλημα δεν δημιουργείται από τους εργαζόμενους των οικονομικών υπηρεσιών και δεν μπορεί να μετατρέπεται σε δική τους προσωπική ευθύνη.
Για την ΕΕΒ, η δημοσιονομική διαχείριση δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως αυτοσκοπός. Είναι εργαλείο για τη διασφάλιση της λειτουργίας του δημόσιου συστήματος υγείας.
Η προστασία του δημόσιου χρήματος και η προστασία της δημόσιας υγείας δεν είναι αντίθετοι στόχοι.
Χρειάζεται ένα σύστημα που να υπηρετεί και τα δύο: ισχυρές προληπτικές δικλίδες, αποτελεσματικό κατασταλτικό έλεγχο, σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων, επαρκή στελέχωση και χρηματοδότηση και, πάνω απ’ όλα, δικαιοσύνη στην απόδοση της προσωπικής ευθύνης.
Η ΕΕΒ ζητά από τα συναρμόδια Υπουργεία να εξετάσουν άμεσα τις προτάσεις μας και να πραγματοποιηθεί θεσμική συνάντηση με την Π.Ο.Ε.ΔΗ.Ν. και την Α.Δ.Ε.Δ.Υ., ώστε το ζήτημα να αντιμετωπιστεί συνολικά και να μην περιοριστεί σε εκ των υστέρων καταλογισμούς.
Ο έλεγχος του δημόσιου χρήματος είναι αναγκαίος.
Η προστασία της δημόσιας υγείας είναι όμως ο σκοπός.
Και οι εργαζόμενοι δεν μπορεί να αποτελούν το κόστος της κρατικής ανεπάρκειας.
Η πλήρης θεσμική παρέμβαση της ΕΕΒ (υπόμνημα), μαζί με το Παράρτημα Νομικής Τεκμηρίωσης, είναι διαθέσιμη προς ενημέρωση και αξιοποίηση από τους εργαζόμενους, τους συνδικαλιστικούς φορείς και κάθε αρμόδιο θεσμικό φορέα.